Ngày 21 tháng 3 năm 2026 – Ngành tỏi toàn cầu đang bước vào giai đoạn phát triển mới chất lượng cao, được thúc đẩy bởi những đổi mới công nghệ trong chăn nuôi, cân bằng cung cầu và mở rộng thị trường xuất khẩu. Là một sản phẩm nông nghiệp đa năng tích hợp giá trị thực phẩm, gia vị và dược liệu, tỏi đã duy trì mức tăng trưởng ổn định trong sản xuất và tiêu thụ toàn cầu, với những đột phá về công nghệ giải quyết những điểm yếu lâu dài của ngành và tối ưu hóa cách bố trí chuỗi công nghiệp.
Theo phân tích thị trường mới nhất do Nhóm phân tích và cảnh báo sớm thị trường tỏi công bố, do Bộ Nông nghiệp và Nông thôn Trung Quốc và các doanh nghiệp trong ngành đồng thành lập, thị trường tỏi toàn cầu duy trì mô hình nguồn cung ổn định vào năm 2026. Tại Trung Quốc, nước sản xuất và xuất khẩu tỏi lớn nhất thế giới, diện tích trồng tỏi năm 2026 dự kiến sẽ đạt 12 triệu mu, tăng 1,0% so với cùng kỳ năm ngoái, trong khi năng suất trên mỗi đơn vị dự kiến giảm nhẹ 0,7% xuống 1,33 tấn. per mu do lượng mưa quá lớn ở vùng Huanghuaihai trong quá trình gieo hạt. Tổng sản lượng dự kiến đạt 15,95 triệu tấn, về cơ bản tương đương năm trước, sản lượng tỏi cỡ lớn, chất lượng cao giảm nhẹ.
Đổi mới công nghệ trong chăn nuôi đã trở thành động lực cốt lõi thúc đẩy sự phát triển của ngành tỏi, đặc biệt là đột phá về công nghệ nuôi cấy mô không nhiễm virus. Tại Tân Cương, Trung Quốc, các nhà nghiên cứu từ Viện Khoa học Nông nghiệp Tân Cương đã phát triển thành công công nghệ nhân giống tỏi không có vi rút bằng cách sử dụng củ giống in vitro tạo hình vảy, được gọi là “tỏi trồng trong chai”. Công nghệ này sử dụng vảy tỏi tươi làm mẫu, được trồng trong môi trường vô trùng để tạo ra củ giống không có virus, phá vỡ nút thắt của phương pháp nhân giống ngoài đồng truyền thống đòi hỏi phải hy sinh 30% sản lượng củ tỏi để dự trữ hạt giống. Các thử nghiệm thực địa cho thấy tỏi trồng bằng củ không chứa vi rút có hàm lượng allicin cao hơn 23% so với tỏi thông thường và năng suất mỗi mu có thể tăng lên tới 360 kg, đồng thời giảm gần một nửa việc sử dụng thuốc trừ sâu.
Mô hình “hạt giống sạch virus + trồng liên vùng” đã nâng cao hơn nữa hiệu quả của ngành. Tại huyện Zhaosu và huyện Jimusar ở Tân Cương, việc quảng bá mô hình này đã đạt được kết quả đáng chú ý: năng suất của tỏi đỏ sáu cánh Zhaosu không có vi rút thế hệ thứ hai đạt 1.364 kg mỗi mẫu tại địa phương và 1.348,5 kg mỗi mẫu khi trồng ở huyện Jimusar thông qua cấy ghép giữa các khu vực, tăng thu nhập của nông dân từ 288 lên 343 nhân dân tệ mỗi mẫu. Đến năm 2025, công nghệ này đã được quảng bá trên 2.000 mu, mang lại tổng thu nhập hơn 600.000 nhân dân tệ cho nông dân và đặt nền tảng vững chắc cho sản xuất tỏi xanh quy mô lớn.
Thương mại tỏi toàn cầu có xu hướng “tăng khối lượng, giảm giá và giảm giá trị”, trong đó Trung Quốc đóng vai trò then chốt trên thị trường xuất khẩu. Dữ liệu hải quan cho thấy, từ tháng 1 đến tháng 10 năm 2025, xuất khẩu tỏi của Trung Quốc đạt 2,1962 triệu tấn, tăng 5,3% so với cùng kỳ năm ngoái, trong khi giá xuất khẩu trung bình giảm 11,4% xuống 1.347,86 USD/tấn, khiến giá trị xuất khẩu giảm 6,7% so với cùng kỳ xuống 2,96 tỷ USD. Đông Nam Á vẫn là thị trường xuất khẩu lớn nhất, trong đó Indonesia là điểm đến hàng đầu, chiếm 20,3% tổng kim ngạch xuất khẩu và 14,6% giá trị xuất khẩu. Mười thị trường xuất khẩu hàng đầu chiếm 65,7% tổng kim ngạch xuất khẩu, thể hiện mức độ tập trung thị trường cao.
Cơ cấu xuất khẩu tỏi liên tục được tối ưu hóa, sản phẩm chế biến tăng trưởng nhanh. Từ tháng 1 đến tháng 10 năm 2025, củ tỏi tươi hoặc đông lạnh chiếm 83,7% tổng lượng tỏi xuất khẩu của Trung Quốc, cho thấy xu hướng “tăng lượng nhưng giảm giá”. Ngược lại, tỏi khô và các sản phẩm tỏi chế biến duy trì tốc độ tăng trưởng nhanh: xuất khẩu tỏi khô tăng 2,5% so với cùng kỳ năm ngoái, giá trị xuất khẩu tăng 4,1%, trong khi các sản phẩm tỏi chế biến và bảo quản tăng 17,2% về lượng xuất khẩu và 5,7% về giá trị xuất khẩu, vượt xa đáng kể tốc độ tăng trưởng chung và thúc đẩy cải thiện giá trị gia tăng của ngành.
Giá tỏi biến động theo mùa, có đủ hàng tồn kho hỗ trợ hoạt động thị trường ổn định. Năm 2025, giá tỏi trung bình tại các khu vực sản xuất chính đã tăng từ 6,12 nhân dân tệ/kg trong tháng 9 lên 6,26 nhân dân tệ/kg trong tháng 10, sau đó giảm xuống 6,18 nhân dân tệ/kg trong tháng 11, cho thấy xu hướng “tăng trước rồi giảm”. Tính đến ngày 10 tháng 12 năm 2025, lượng tỏi tồn kho còn lại trong kho lạnh trên cả nước là khoảng 3,49 triệu tấn, cao hơn 3 điểm phần trăm so với cùng kỳ năm ngoái, cho thấy nguồn cung thị trường đủ. Dự kiến giá tỏi sẽ dao động nhẹ vào dịp Lễ hội mùa xuân 2026, với mức giảm trong ngắn hạn do lượng hàng tồn kho được giải phóng mạnh và ổn định theo từng giai đoạn do nhu cầu dự trữ trước kỳ nghỉ lễ.
Nghiên cứu gần đây cũng đã làm sáng tỏ giá trị mới về sức khoẻ của tỏi. Một phân tích tổng hợp của Đại học Đông Nam và Đại học Minzu Tây Tạng, với sự tham gia của 1.567 người tham gia từ nhiều quốc gia khác nhau, đã phát hiện ra rằng bổ sung tỏi có thể làm giảm đường huyết lúc đói, huyết sắc tố glycated, cholesterol toàn phần và cholesterol lipoprotein mật độ thấp. Tuy nhiên, các chuyên gia nhắc nhở rằng nghiên cứu đã sử dụng chất bổ sung tỏi liều cao, nhiều hơn lượng tỏi dùng trong nấu ăn hàng ngày, vì vậy không nên dựa vào tỏi để thay thế thuốc điều trị các bệnh như tiểu đường và mỡ máu cao.
Các chuyên gia trong ngành chỉ ra rằng ngành tỏi toàn cầu đang hướng tới xanh hóa, sàng lọc và xây dựng thương hiệu. Một nhà phân tích cấp cao của Hiệp hội Sản phẩm Nông nghiệp Toàn cầu cho biết: “Nhân giống công nghệ đã giải quyết các điểm yếu chính về suy thoái nguồn gen và năng suất thấp trong ngành tỏi, đồng thời tối ưu hóa cơ cấu xuất khẩu và phổ biến công nghệ sản xuất xanh đang thúc đẩy sự phát triển chất lượng cao của ngành”. “Trong tương lai, trọng tâm sẽ là nâng cao chất lượng sản phẩm tỏi, mở rộng công nghiệp chế biến sâu và tăng cường xây dựng thương hiệu để nâng cao khả năng cạnh tranh toàn cầu của sản phẩm tỏi”.
Nhìn về phía trước, với việc không ngừng thúc đẩy công nghệ nhân giống không có vi rút, việc mở rộng thị trường xuất khẩu ổn định và nhu cầu ngày càng tăng đối với các sản phẩm chế biến có giá trị gia tăng cao, ngành tỏi toàn cầu sẽ duy trì mức tăng trưởng ổn định. Nông dân và doanh nghiệp sẽ tiếp tục áp dụng các phương pháp trồng và chế biến khoa học, đồng thời các cơ quan liên quan sẽ tăng cường hướng dẫn thị trường và cảnh báo sớm để thúc đẩy sự phát triển cân bằng của ngành tỏi, tiếp thêm sức sống mới cho phát triển kinh tế nông nghiệp toàn cầu.